Slapen met een nieuwe heup: tips en oplossingen

Slapen met een nieuwe heup is een flinke aanpassing omdat het lichaam moet wennen aan de nieuwe positie en belasting. In het begin kunnen pijn, stijfheid en angst om verkeerd te bewegen slapeloosheid in de hand werken. Pas nadat het lichaam hersteld is van de ingreep, er sprake is van positieve gewenning en er een goede slaaphouding gevonden is, kan de nachtrust zich normaliseren. Bij sommige mensen kunnen de gevolgen van littekenweefselvorming, het onvermogen om zich aan te passen aan de veranderde houding of spierzwakte voor een blijvend storend effect zorgen.

Slapen kort na de heelkundige ingreep aan de heup

Meteen na een heupoperatie treden er vaak typische postoperatieve symptomen op die het slapen bemoeilijken. De belangrijkste zijn:

• Pijn en zwelling: vooral 's nachts, als eventuele pijnstillers uitgewerkt zijn. Dat maakt het moeilijk om comfortabel te liggen.
• Beperkte bewegingsvrijheid: draaien of van houding veranderen kan pijnlijk zijn en/of afgeraden worden.
• Spierkrampen of spanning: de omliggende spieren moeten zich aanpassen aan de nieuwe heup.
• Angst om de heup te beschadigen: veel mensen durven kort na de ingreep niet goed te bewegen in bed.
• Verstoord slaapritme: door de ingreep en een korte ziekenhuisperiode, het medicatieschema of een veranderde dagstructuur raak je soms ook thuis niet meteen in een gezond slaapritme.

Slapen met een nieuwe heup op langere termijn

Na de eerste herstelperiode blijft slapen met een nieuwe heup soms lastig, maar er zijn manieren om het comfortabeler te maken. Op middellange en lange termijn zul je hier rekening moeten mee houden als je goed wilt slapen met een nieuwe heup. 

Correcte ondersteuning van de slaaphouding met kussen

Meestal is op de rug slapen het veiligst, met een kussen tussen de benen om de heup stabiel te houden.

Op aangeven van de arts kun je later op de niet-geopereerde zijde slapen. Aan te raden: 

• Een kussen voor zijslapers. 
• Een voorgevormd kussen tussen de knieën.
• Of zelfs een zwangerschapskussen.
• Een wigkussen of orthopedisch kussen kan helpen om de heup in de juiste hoek te houden.

Principe: het bekken blijft het best in een stabiele positie.

Optimale ondersteuning door bed en matras

Te zachte matrassen laten het bekken wegzakken, wat pijn kan uitlokken. De richtlijnen voor de keuze tussen een harde of zachte matras om rugpijn tegen te gaan, gelden in grote lijnen ook voor wie een nieuwe heup heeft. Een middelstevige matras biedt de beste combinatie van ondersteuning en comfort.

Een matras van Dorsoo is een goede keuze, want die heeft een speciaal ingesneden heupzone. In elke laag van de matras is rekening gehouden met de zones voor de heup, de schouder en de lage rug. Dit zorgt voor een ergonomisch correcte ondersteuning en een vaste slaap. De unieke 3D-contouren in de toplaag hebben bovendien een drukverlagende werking. De Dorsoo-matras is verkrijgbaar in de comforttypes soft, medium en firm.

Verlang je nog meer ondersteuning dan van een matras alleen, dan is een Dorsoo-slaapsysteem zeker het overwegen waard. Dat geeft immers altijd correcte dynamische ondersteuning aan je lichaam, ook als je 's nachts eens draait in je bed. En ook door de jaren heen als je lichaam verandert. De dynamische bodem past zich in wisselwerking met de speciaal daarvoor ontworpen matras immers altijd aan om een juiste lichaamsondersteuning te bieden, ook aan de heupzone.

Beweging en ritme

Na een heupoperatie ontstaat vaak stijfheid en spanning in spieren en gewrichten. Door regelmatig (en gecontroleerd) te bewegen, blijft de bloedcirculatie goed, worden spieren soepeler, vermindert zwelling en versnelt het herstel. Bovendien wekt fysieke inspanning natuurlijke vermoeidheid op, waardoor slaapdruk ontstaat, nodig voor een gezond slaappatroon. Een patiënt met een nieuwe heup heeft vaak eerder de neiging om te rusten of zelfs een dutje te doen 'uit gemak' of om pijn te vermijden, veeleer dan te bewegen. Maar ook van dutjes is bekend dat ze niet echt bevorderlijk zijn voor een goed slaapritme, tenzij je er heel omzichtig mee omgaat.

Regelmatig lichte beweging overdag (zoals wandelen) is dus bevorderlijk voor een kwalitatieve nachtrust.

Warmte en ontspanning

Net als beweging zorgen warmte en ontspanning voor een betere bloedcirculatie. Een warmtekussen, bijvoorbeeld, of een lichte massage voor het slapengaan kunnen stijfheid verminderen. Ontspanningsoefeningen of ademhalingsoefeningen helpen om tot rust te komen en beter te slapen.

Waarom slapen met een nieuwe heup zo lastig is

Hoe je beter kunt slapen met een nieuwe heup, weten we. We geven ook graag nog wat inzicht in waarom slapen met een nieuwe heup zo lastig is. Tijdens de operatie voor de heupprothese worden huid, spieren en pezen losgemaakt om bij het heupgewricht te kunnen. Die weefsels moeten genezen en dat veroorzaakt pijn, vooral bij bewegen of druk op de wond. De spieren rond de heup zijn vaak verzwakt of stijf door de operatie en het voorafgaande beperkte bewegen. 

De nieuwe heup zelf moet 'ingroeien' in het bot. Dat kan tijdelijk druk- of zeurende pijn geven, vooral bij staan of lopen. Het lichaam moet ook wennen aan de nieuwe stand van het gewricht. Soms raken kleine zenuwen rond de heup tijdelijk geïrriteerd of uitgerekt, wat een branderig of tintelend gevoel kan geven. Na de operatie kan ook een natuurlijke ontstekingsreactie ontstaan. Dat is op zich een goed teken, met name dat het lichaam herstelt. Daardoor kunnen het gebied rond de heup en het bovenbeen warm, gezwollen en gevoelig aanvoelen.

Als je de complexiteit van de ingreep in acht neemt en de gevolgen daarvan voor het lichaam, is het meer dan evident dat een bed dat correcte ondersteuning geeft in alle slaapposities, meer dan aangewezen is.