Last van slaaptekort? Wat zijn de gevolgen en oplossingen?

Nele - Adviseur vrijdag 27 maart 2020 Leestijd: 4 minuten

Slaap is noodzakelijk om te kunnen leven. Het lichaam moet kunnen herstellen en tot rust komen. Een goede nachtrust is belangrijk voor het lichamelijk herstel, maar ook voor het geestelijk herstel. Het contact tussen onze hersencellen wordt dan gestimuleerd waardoor we beter zaken kunnen onthouden. Lees in dit blogartikel meer over de oorzaken en gevolgen van slaaptekort en wat u er aan kan doen.

Oorzaken van slaaptekort

Slaaptekort is meestal het gevolg van een combinatie van factoren. Er zijn 2 grote oorzaken te onderscheiden voor slaaptekort: 

1. Te weinig slaap

De gemiddelde slaapbehoefte ligt bij volwassenen rond de 7 à 8 uur. Er is geen vaste norm voor het aantal uur slaap dat iemand nodig heeft, dat verschilt van persoon tot persoon. Sommige mensen, ook wel kortslapers genoemd, hebben voldoende aan 5 uur slaap, terwijl langslapers 10 uur nodig hebben. 

Wordt uw biologische klok verstoord (door bijv. werken in ploegendienst, jetlag) dan leidt dit tot een verstoord slaap-waakritme. In dat geval heeft u het moeilijk om wakker te worden, wakker te blijven of in te slapen of door te slapen. 

U bouwt een slaaptekort op. Een slaaptekort van 1 nacht wordt opgeteld bij vorige slaaptekorten. Er wordt dan een slaapschuld gecreëerd. Dit kan niet zomaar ingehaald worden. Te weinig slapen tijdens de week kan bijvoorbeeld niet ingehaald worden door in het weekend langer te slapen.  

2. Slechte slaap

Slecht slapen is ook een belangrijke oorzaak van slaaptekort. Veel hangt af van de diepte van uw slaap. Minder diepe slaap leidt tot een slechtere nachtrust. Slaap is noodzakelijk om goed te leven. Het lichaam moet kunnen herstellen en tot rust komen. We spreken over een lichamelijk herstel (met nadruk op spieren, gewrichten en organen), maar ook over een geestelijk herstel (tijdens de afwezigheid van het wakend bewustzijn.

Enkele mogelijke oorzaken van een slechte slaap:

  • Stress, piekeren of onvoldoende tot rust komen voor het slapengaan.
  • Lichamelijke klachten zoals rugpijn of ademhalingsproblemen.
  • Slaapstoornissen, zoals bijv. slaapapneu.
  • Roken, alcohol of veel koffie drinken of zware maaltijden nuttigen voor het slapen.
  • Slechte slaapomgeving, zoals geluidsoverlast, licht in de kamer, een slecht bed of een slechte matras. 

Dorsoo blog slaaptekort slechte slaap

Wat is chronisch slaaptekort?

Af en toe een nacht niet goed kunnen slapen is niet zo erg. Dat heeft vooral gevolgen voor de dag erna. Men voelt zich moe, kan zich minder concentreren of is wat prikkelbaar. Maar als het slaapgebrek langer aanhoudt, bouwt men een slaapschuld op. Dit resulteert in een chronisch slaaptekort. Dit is moeilijk te herstellen, maar dient wel ernstig genomen te worden. Het is een risicofactor voor bepaalde ziektes.

Slaaptekort gevolgen

Wat de gevolgen of symptomen van slaaptekort betreft, is er een verschil tussen een kortdurend en een langdurig of chronisch slaaptekort. 

Gevolgen van kortdurend slaaptekort

  • Een vermoeid gevoel
  • Energiegebrek
  • Veel geeuwen
  • Prikkelbaar zijn
  • Slechter concentratievermogen
  • Hoofdpijn

Gevolgen van chronisch slaaptekort

  • Geheugen- en concentratieproblemen
  • Gebrek aan energie
  • Slechter humeur, stemmingswisselingen
  • Aantasting van het spraakvermogen
  • Lagere reactiesnelheid
  • Hoofdpijn
  • Verminderd immuun- of afweersysteem
  • Hoge bloeddruk
  • Depressie
  • Huidveroudering
  • Meer kans op hartproblemen
  • Verhoogd risico op het ontwikkelen van diabetes  

Hoe slaaptekort oplossen?

Om een slaaptekort op te lossen, is het belangrijk dat men achterhaalt wat aan de oorzaak ligt. Als men de oorzaak niet aanpakt, kan het slaaptekort aanhouden en zal het slaapprobleem steeds erger worden. Is stress bijvoorbeeld de oorzaak van uw tekort aan slaap, dan moet u werken aan het verminderen van de stress zoals voor het slapengaan een goed boek lezen of een uur sporten om uw hoofd leeg te maken. Het slaaptekort zal dan afnemen. 

Het is belangrijk om te letten op een goede slaaphygiëne. Dit betekent dat u aandacht schenkt aan wat uw slaap positief beïnvloedt en de zaken vermijdt die uw slaap negatief beïnvloeden. Een regelmatig slaappatroon is hier van cruciaal belang. Dit kan u bereiken door elke dag rond hetzelfde tijdstip te gaan slapen en op te staan. Wijkt u teveel af van uw slaappatroon, dan kan uw interne klok ontregeld raken. Geen zware inspanningen leveren kort voor het slapengaan en cafeïne of zware maaltijden vermijden ‘s avonds zijn ook nuttige tips. Daarnaast slaapt u best in een donkere, rustgevende slaapkamer en in een goed bed. 

Dorsoo blog slaaptekort slaaphygiene

Heeft u te kampen met slaaptekort door een slecht bed of een slechte matras? Het Dorsoo ACTIVE+ slaapsysteem biedt hier de oplossing. Door de hydraulische bedbodem en de soepel meebewegende matras slaapt u comfortabel en gegarandeerd anatomisch correct. Wetenschappelijke tests bewijzen dat men op een Dorsoo ACTIVE+ slaapsysteem 's nachts 45% minder draait en keert. Door een gelijke drukverdeling en de comfortabele matras kunnen de spieren maximaal ontspannen waardoor u dieper slaapt.

Slaapmiddelen lijken misschien een gemakkelijke oplossing bij slaapproblemen. Maar studies (Cochrane, 2012) toonden aan dat de medicatie slechts tijdelijk werkt. Er treedt al gewenning op na één maand, waardoor de dosering telkens verhoogd moet worden. Slaapmiddelen zorgen er ook voor dat de diepte en dus de kwaliteit van de slaap dalen. Ze zijn bovendien verslavend.

Vindt u geen oorzaak voor uw slaaptekort? Denkt u dat er een achterliggende medische oorzaak is? Of bent u bang voor de gevolgen van het slaapgebrek? Raadpleeg dan uw huisarts.

Gerelateerde artikels

Over Nele, adviseur bij Dorsoo Wie droomt van een goede slaap zonder rugpijn, is bij Nele aan het juiste adres. Daarnaast is ze – als webmaster en hulp achter de schermen – actief bij de Eye Hope Foundation. Deze vrijwilligersorganisatie speurt mee naar een behandeling of medicijn tegen het syndroom van Wolfram, een zeldzame genetische aandoening.