Wat is insomnia en wat zijn de oorzaken?

Ingrid - Dorsoo Adviseur
Ingrid - Adviseur vrijdag 31 juli 2015 Leestijd: 3 minuten

Insomnia of slapeloosheid is een medisch erkende aandoening. Het is een acute slaapstoornis die chronisch kan worden indien de patiënt meerdere nachten na elkaar last heeft van slaaptekort. Dit kan het gevolg zijn van het moeilijk in slaap vallen, het herhaaldelijk wakker worden tijdens de nacht en/of door veel te vroeg wakker te worden waardoor men niet meer kan inslapen.

Insomnia verstoort ons biologisch ritme en heeft een nadelige invloed op de gezondheid. Eens het natuurlijk slaapritme gedesoriënteerd is, is het niet zomaar te herstellen. Men komt als het ware in een negatieve spiraal terecht en de klachten worden erger. Soms probeert men overdag de slaap in te halen waardoor men 's nachts net moeilijker kan slapen. Men probeert dikwijls ondanks het slaapgebrek toch te functioneren wat op lange termijn kan leiden tot lichamelijke en psychische klachten.

Insomnia oorzaken

Insomnia komt voor bij één derde van de bevolking en is vaak het gevolg van bepaalde omgevingsfactoren. Dit kan geluids- of lichthinder zijn of zelfs een slecht aangepast slaapsysteem of een verouderde matras. Naast lichamelijke klachten (apneu en kortademigheid) kunnen ook tal van psychische stoornissen (zoals stress, depressie) aanleiding geven tot insomnia. Bepaalde medicatie maar ook het gebruik van alcohol, cafeïne en zware maaltijden voor het slapengaan kunnen de kwaliteit van de nachtrust ernstig verstoren.

De meest voorkomende oorzaken van insomnia op een rijtje zijn:

  • Stress: vaak ontstaat slapeloosheid in een stresserende periode. Sommige mensen blijven last hebben van insomnia, zelfs als de oorspronkelijke aanleiding al voorbij is.
  • Verstoorde waak- en slaapcyclus bv. na shiftwerk of door een jetlag
  • Geneesmiddelengebruik
  • Roken, gebruik van alcohol en cafeïne
  • Medische achterliggende problemen zoals:
    • Restless Legs Syndroom waarbij krampen in de benen ons 's nachts wakker maken en houden
    • Apneu en andere ademhalingsstoornissen
    • Neurologische aandoeningen
    • Rug- en nekklachten
    • Psychologische problemen zoals angststoornissen, stemmingsstoornissen, depressies, ...

Chronische insomnia

Als de slapeloosheid weken of maanden aansleept, is er sprake van chronische insomnia en is een medische aanpak (door een huisarts) noodzakelijk. Door spanning of emoties is iedereen wel eens slapeloos maar dit is meestal van goede en voorbijgaande aard. Een volwassen persoon heeft gemiddeld 8 uur slaap nodig per dag.

Het is volkomen normaal dat oudere mensen minder slaap nodig hebben door o.a. hun verminderde activiteit overdag. Ouderen gaan vaak slapen volgens het vaste patroon van vroeger – toen ze actiever en werkend waren en dus meer slaap nodig hadden – met het gevolg dat ze meer liggen te woelen in bed. Dit is een schijnbare vorm van slapeloosheid en kan gewoon opgelost worden door later te gaan slapen en vroeger op te staan.

Gevolgen van insomnia

Iedereen krijgt weleens te maken met insomnia of slapeloosheid. Mensen met insomnia kunnen in het algemeen moeilijk inslapen en worden 's nachts vaak wakker of worden juist te vroeg wakker 's morgens. 

Wie regelmatig niet goed slaapt, functioneert daardoor overdag minder goed. De slaapstoornis gaat dan gepaard met vermoeidheid overdag, concentratieproblemen en prikkelbaarheid. Ook lichamelijke klachten kunnen het gevolg zijn van een gebrek aan goede nachtrust: weinig energie, verminderde immuniteit (weerstand tegen ziekte) en allerlei pijnsymptomen, zoals rugklachten. 

Advies bij insomnia

Niet goed kunnen inslapen, is vaak het gevolg van een te druk werkschema overdag (het brein is nog te actief bezig en komt niet tot rust), nog liggen napiekeren in bed of te veel cafeïne en slechte voedingsgewoontes. Dit is gemakkelijk te verhelpen door uzelf eerst te ontspannen voor het slapengaan en geen koffie of zware maaltijden te nuttigen enkele uren voor het slapengaan. Ook een goede lattenbodem en matras doen wonderen. Meer dan 15% van de mensen wordt 's nachts vaak wakker en voelt zich hierdoor 's morgens niet uitgerust. Lees hier meer over de behandeling van insomnia.

Gerelateerde artikels

Ingrid - Dorsoo Adviseur
Over Ingrid, Adviseur bij Dorsoo

Ingrid houdt van de natuur. Ze fietst en wandelt graag in het groen. En als gezondheidscoach en Bach-consulent is ze ook passioneel bezig met de helende kracht van de natuur in het algemeen en van Bachbloesems in het bijzonder. Een verkoudheid, overgevoeligheid, stress? Ingrid weet raad.